Özellikle yumuşatıcı etkisi nedeniyle plastik sanayisinde kullanılan, zararlı etkilerinden dolayı bazı ülkelerde yasaklanan katkı maddesinin adı nedir?

Son günlerde kamuoyunda yumuşatıcı özelliği nedeniyle plastik oyuncakların yapımında ve tişörtlerinin üzerindeki desen baskısında kullanılan "fatalat" adlı maddenin sağlık yönü tartışılıyor. Çocuklarda cinsel kimliğin bozulmasına sebep olan bu maddenin, erkek çocuklarında sperm yapısı bozukluğuna, kızlarda ise erken göğüs gelişimine yol açtığı ileri sürülüyor. Onkologlar (kanser uzmanları) kimyasal maddenin kanser riski taşıdığına dikkat çekiyor. Fatalat, AB'de çocuklarda cinsel kimlik sorunlarına yol açtığı gerekçesiyle mahkeme kararıyla yasaklandı. Plastiği yumuşatıcı özelliğinden dolayı oyuncak ve tekstil sektöründe kullanılan fatalatın Türkiye'de kullanılması yasak değil. Bu maddenin zararları Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı tarafından yapılan araştırma neticesinde ortaya çıktı. Denetimleri Almanya'daki laboratuvarlarda yaptıran AB ülkeleri, ithal ettikleri ürünlerde kesinlikle fatalata rastlamak istemiyor. Uzmanlar, tişört üzerine baskı yaparken kullanılan fatalatın ısıtılması sırasında dioksin denilen çok zararlı kanserojen bir maddenin açığa çıktığını ifade ediyor. Dr. Hafize Erkal, fatalatın erken doğuma yol açabileceğine dair delillerin bulunduğunu, fatalata maruz kalanlarda deri, göz, burun ve boğazda tahrişlerin oluşabileceğini kaydediyor. Dr. Erkal, "Araştırmalar, fatalat ile astım ve hava yolu tıkanıklığı gelişimi arasında ilişki olduğunu da ortaya koymuştur." diyor. Fatalat'ın ucuz olduğu için alındığına dikkat çeken Tekstil Mühendisi Zeynel Doğan, "Kaliteli malzeme ile bu madde arasında 2,8 kuruş fark vardır." diyor. Doğan, Türkiye'ye dışarıdan ithal edilen giyim eşyalarının denetlenmediğini vurgulayarak, bu işin kontrol altına alınması gerektiğene işaret ediyor. Çin, Vietnam gibi ülke mallarının denetlenmesinin şart olduğuna değinen Doğan, "Amerika ve AB, denetleme yapılmadan malların ülkelere girişine izin vermiyor. Bu tür ürünlerin kullanılmasına karşıyız." diyor.